Και λίγα ιστορικά στοιχεία που πολλοί από μας δεν γνωρίζουν
Ο ιδρυτής της Αιγυπτιακής δυναστείας Μωχάμετ ’λυ (ή τουρκικά Μεχμέτ Αλή πασάς) γεννήθηκε στην Καβάλα το 1769.
Ήταν γιος του αλβανικής καταγωγής αγροφύλακα και ''δερβέναγα'' Ιμπραήμ και πατέρας του περιβόητου Ιμπραήμ της Ελληνικής Επανάστασης. Από μικρός έμεινε ορφανός και υιοθετήθηκε απ' τον φρούραρχο της Καβαλας, ο οποίος τον πάντρεψε με μια πλούσια συγγενή του (απ' την οποία απέκτησε 5 από τα 95 του παιδιά) και τον προώθησε στη στρατιωτική ιεραρχία. Παράλληλα ασχολήθηκε με το εμπόριο του καπνού.
Διακρίθηκε στις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του Ναπολεόντα Βοναπάρτη (1798-99) στην Αίγυπτο. Το 1805 κατέλαβε, με την έγκριση του σουλτάνου Σελίμ Γ΄, το αξίωμα του αντιβασιλιά (Βαλή) της Αιγύπτου με το βαθμό του πασά. Το 1817 ίδρυσε στην Καβάλα ένα τεράστιο οικοδόμημα, το Ιμαρέτ, ως ιεροδιδασκαλείο αρχικά κι αργότερα ως φιλανθρωπικό ίδρυμα.
Ο Μωχάμετ ’λυ, πειθαρχώντας στις υποδείξεις του επικυρίαρχου του σουλτάνου Μαχμούτ Β',αντέδρασε ενεργά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 και συμφώνησε στην εκστρατεία (1824-27) του γιου του Ιμπραήμ εναντίον της Πελοποννήσου. Το μόνο κέρδος του από την εκστρατεία αυτή ήταν η προσάρτηση στην Αίγυπτο της Κρήτης (ως το 1841) και της Θάσου (που παρέμεινε Αιγυπτιακή ως το 1908).
Ωστόσο, η εκστρατεία του εναντίον της επαναστατημένης Ελλάδας δεν θα μπορούσε να τον κατατάξει στους μισέλληνες, μια και η στάση που επέδειξε απέναντι στους Έλληνες της Αιγύπτου υπήρξε ιδιαίτερα φιλική. Στη διάρκεια της βασιλείας του κατόρθωσε, μέσα σε λίγα χρόνια, να βάλει τα θεμέλια της αναδιοργάνωσης του κράτους του Νείλου σε όλους τους τομείς.
Ποτέ όμως δε λησμόνησε τη γενέτειρά του. Όσοι συμπατριώτες του Καβαλιώτες κατέφευγαν στην Αίγυπτο, έβρισκαν προστασία.Ο Μεχμέτ Αλή πέθανε στην Αλεξάνδρεια στις 2 Αυγούστου 1849, σε ηλικία 80 ετών και κηδεύτηκε με αφάνταστες εκδηλώσεις πένθους όλων των κατοίκων.
Το σπίτι της οικογένειας του Μεχμέτ Αλή, αυτό δηλαδή στο οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε, κτίστηκε στα 1720 και σώζεται, μέχρι σήμερα, σε πολύ καλή κατάσταση.
