Ο τίτλος θα μπορούσε να ήταν και
''Τι μας πουλάνε''Πριν λίγο καιρό σύντροχος μου χάρισε ενα σωρό ανταλακτικά για το Ταούνη μου.
Μεσα σε αυτά ηταν και 3 ανορθωτές, δύο γνήσιοι 6βολτοι και ενας ολίγον παράξενος που εγραφε οτι ηταν 12βολτος.
Ηξερα οτι υπάρχουν 12βολτα Ταούνια αλλά δεν είχα ακόμα ασχοληθεί.
Εχω βέβαια στα υπ όψιν μου την μετατροπή σε 12βολτο κυρίως για τον φωτισμό, αλλά αργότερα.
Ο ανορθωτής είναι (μάλλον ήταν) αυτός :
Απόλυτα ίδιος με τον γνήσιο , το μόνο που άλλαζε ηταν τα στοιχεία του.
Ο γνήσιος είναι αυτός :
Που όπως ακριβώς και ο 12βολτος στην πίσω πλευρά έχει μια περιοχή όπου υπάρχουν τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα καλυμένα από αυτήν την μαύρη ρητίνη:
Μελετώντας τα σχέδια, προσπάθησα να δοκιμάσω στον πάγκο αν ο 12βολτος λειτουργούσε συγκρίνοντάς τον με τους δύο 6βολτους, αλλά δεν έβγαζε καθόλου τάση σε σχέση με τους αλλους δύο γνήσιους, είχε κ τον κονέκτορά του λιωμένο εσωτερικά στις επαφές και κατάλαβα οτι ήταν τελειωμένος.
Ετσι αφού ήταν άχρηστος ξεκίνησα ανασκαφές , κ να σκάβω με μεγάλη προσοχή, ζεσταίνοντας ταυτόχρονα με το θερμοπίστολο την μαύρη ρητίνη που κάλυπτε την πίσω μεριά του .
Να σημειώσω εδώ τα εξής, ενας ανορθωτής έστω και απο παπί με ενα μόνο πηνίο στην πηνιόπλακα , δλδ μονοφασικός ,λογικά ΠΡΕΠΕΙ να περιέχει το 1/3 των εξαρτημάτων ενός τριφασικού ανορθωτή απο μηχανάκι, η παπί νεότερης χρονολογίας.
Το κύκλωμά του θεωρητικά είναι αυτό :
Και ο ανορθωτής είναι οτι περιέχεται στο κόκκινο τετράγωνο.
Περιέχει δλδ 4 διόδους ανόρθωσης (στα αριστερά) δύο θυρίστορ (στο μεσον που μοιάζουν με διακόπτες) και ενα κύκλωμα που ελέγχει την τάση (regulation circuit) .
Aρχίζω λοιπόν το σκάψιμο με προσοχή, οχι μην τον καταστρέψω αλλά για να αφαιρέσω όσο περισσότερα εξαρτήματα μπορούσα σε καλή κατάσταση ωστε να τα αναγνωρίσω....
... και φτάνω εδώ , όπου φαινεται καθαρά οτι αφαίρεσα τα πάντα.
Ομως το παράξενο είναι ότι δεν βρήκα απολύτως τπτ.
να ήταν πιο μικρά απο το υλικό που αφαιρούσα? δεν ήταν δυνατόν, κάτι θα εύρισκα.
εστω ένα κομμάτι πλακέτας , που ήταν τα υλικά τοποθετημένα? στον αέρα? και μετα τα κάλυψαν με αυτό το μαύρο υλικό?
Αφαιρούσα υλικό χρησιμοποιώντας κατσαβιδάκι ωρολογοποιού. τελικά αφού δεν βρήκα τπτ απο αυτά που περίμενα να βρώ, αν και τα τα κομμάτια ηταν σε μέγεθος ρυζιού, απόρρησα για το πώς αυτό το πράμα δούλευε.
Ετσι αρχισε ψαχτική κ στο βίσμα. Που κατάντησε ετσι απο την θερμοκρασία:
Ξεκίνησα να αφαιρώ υλικό και στην πίσω μεριά του βίσματος που είχε τρείς ακροδέκτες.
Ο ενας κομένος , τον δείχνω εδώ:
... αρα χρησιμοποιούσε μόνο τους δύο
κουφόν ...
Μυστήριο μέγα, αφού το ρημάδι για να λειτουργήσει, και απο τα όσα δείχνει το ηλεκτρικό διάγραμμα , απαιτούνται ενας ακροδέκτης εισόδου της εναλλασόμενης τάσης του πηνίου, ενας ακροδέκτης είναι η γείωση και ενας η έξοδος συνεχούς τάσης πρός την μπαταρία.
Με τα πολλά και αφού καθαρισα το βίσμα, οπως φαίνεται στην πάνω φωτό, βρήκα ΜΟΝΟ μία δίοδο ανόρθωσης κάποιας ισχύος ραγισμένη στην μέση, δλδ κομμένη.
Εδώ δείχνω με τα πρασινα βέλη που είχε πονταριστεί η δίοδος πάνω στο βίσμα, φαίνεται και το κομμάτι της διόδου που ξεκόλησε στην προσπάθεια των ανασκαφών
... το πτώμα
Οποιος όμως έχει κάποιες γνώσεις ηλεκτρονικών σίγουρα καταλαβαίνει τι συνάντησα και σίγουρα έχει καταλάβει τι παιχνίδι παίζεται εδώ πέρα.
Και εξηγώ:
Κανονικά το κύκλωμα φόρτισης του Townmate είναι αυτό:
Φαίνονται τα καλώδια
W και
Y/R που δίνουν την τάση απο το
επάνω πηνίο στον ανορθωτή (δύο ακροδέκτες ) και το
R που δίνει στην μπαταρία (ο τρίτος δλδ ακροδέκτης)
Δλδ σε αυτήν την διάταξη στην παρακάτω φωτογραφία στον κονέκτορα με κίτρινο είναι το καλώδιο εισόδου εναλλασόμενης τάσης στον ανορθωτή και το κόκκινο με το εξωτερικό περίβλημα/ψύκτρα είναι η έξοδος (+) συνεχούς πρός την μπαταρία ενώ το (-) της μπαταρίας είναι κοινό με τον σκελετό και το μεταλικό περίβλημα του ανορθωτή.
Τί έχει κάνει λοιπόν ο κατασκευαστής αυτού του ανορθωτή?
Επειδή το πηνίο όπως βλέπετε πιό επάνω είναι διπλό, εχει ενα τυλιγμα (το επάνω) για το σύστημα φόρτισης που τα καλώδια W και Y/R δίνουν την τάση απο το επάνω πηνίο στον ανορθωτή χωρίς να εχει σχέση με την γείωση η το σκελετό με αλλα λόγια, και ενα δεύτερο τύλιγμα που το Y/R σε σχέση με την γείωση δίνει στο κύκλωμα φωτισμού.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο φωτισμός στα παλιά τουλάχιστον παπιά (δεν ξερω τι παίζει με τα καινουργια) τρεμοπαίζει και δυναμώνει σε σχέση με τις στροφές του κινητήρα.
Τι γίνεται όμως εδώ? το πηνίο φωτισμού δίνει χωρίς φορτίο κάπου 28 V εναλασσόμενο που με το φορτίο κυρίως της εμπρός λάμπας πέφτει στα 7 βολτ.
Το αλλο όμως πηνίο βγάζει (παραγει θα ήταν πιό σωστό) την τριπλάσια τάση , δλδ κάπου 55-60 βολτ.
και αυτός είναι κ ο λόγος της απαραίτητης χρήσης ρυθμιστή τάσης μέσα στον ανορθωτή.
Γι αυτό και ονομάζεται ανορθωτής (rectifier) η σταθεροποιητής (regulator) η κοινώς R/R.
Φυσικά οι τάσεις αυτές παράγονται σε κάπως ανεβασμένες στροφές του κινητήρα, δεν έχω στροφόμετρο αλλά πάντως πάνω απο το μισό γκάζι.
Λογικό λοιπον σύμφωνα με τα παραπάνω το μεγαλύτερο πηνίο να παραγει εκτός απο μεγαλύτερη τάση και μεγαλύτερη ισχύ, γι αυτό και παράγει την ισχύ που απαιτείται για την φόρτιση της μπαταρίας, τα όργανα, την ενδειξη καυσίμου, τα φλάς και το πίσω στοπ.
Εδώ όμως ο κατασκευαστής τι σκέφτηκε και υλοποίησε?
α) ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΣΕ το ισχυρότερο πηνίο, αν θυμάστε στην παραπάνω φωτό ο ενας ακροδέκτης του βίσματος είναι κομμένος εσωτερικά, αρα το ένα πηνίο παραγει ισχύ στον αέρα.
β) τοποθετησε μια δίοδο ανόρθωσης του μισού ευρώ κάνοντας δλδ μια
απλή ανόρθωση στο εναλλασόμενο με σκοπό να πάρει την μισή τάση απο το μικρότερο πηνίο.
Αρα απο τα 28 βόλτ εναλλασόμενου θα πάρει κάπου 14-15 συνεχούς. Καλό ΕΕΕΕΕ???
Ετσι φορτίζει όμως την μπαταρία χωρίς κανένα έλεγχο τάσης η ρεύματος αφού απουσιάζει εντελώς το κύκλωμα του ρυθμιστή τάσης.
γ) δεν ανησυχεί για το αν παράγεται παραπάνω ισχύς, αφου το ασθενέστερο πηνίο του φωτισμού αναγκάζεται να κάνει δύο δουλειές και ''γονατίζει'' η τάση του πιό άμμεσα, οπότε τι να την κάνει την σταθεροποίηση? καλό και αυτό εεεεε?
Αποτέλεσμα:
α) Η μπαταρία φορτίζει, οριακά , αλλά φορτίζει, αν όμως ανάψεις φώτα δεν φορτίζει , εσύ πάς μέχρι να μείνεις απο μπαταρία και οταν μείνεις ?
απλά λές ... τάπτυσε η ρημάδα , σιγά, 7 ευρώ κάνει θα βάλω άλλη.
β) με αναμένα φώτα το πηνίο φωτισμού λόγω της μικρής ισχύος του τραβαει κουπί γερό, το ρεύμα του δεν επαρκεί κ σε λίγο καίγεται .
Εσύ τι θα σκεφτείς? την μπαταρία φυσικά , που έβαλες μια ρημάδα φτηνή και έκαψε τα πηνία σου.
γ) ίσως και να καεί ο ανορθωτής, οπως αυτός που βρέθηκε στα χέρια μου. Και πάλι όμως στην μπαταρία θα τα ρίξεις. Δεν θα ανοίξεις καπάκι να βγάλεις βολάν να δείς το τσουρουφλισμένο πηνίο.
Ποιός έχει τα εργαλεία? η το χρήμα να ασχοληθεί κ να μπλέξει με συνεργεία?
Αυτή η περίπτωση έπεσε στα χέρια μου, λιωμένος/καμένος ανορθωτής και καμμένο πηνίο φωτισμού.
Εσπαγα την κεφάλα μου
να καταλάβω το πώς?
Πώς κάηκε το πηνίο που ΔΕΝ έχει σχέση με τον ανορθωτή?
Κόστος αγοράς ανορθωτή? και μάλιστα 12βολτου? κάτω απο τα 5 ευρώ.
Ετοιμος ήμουν να την κάνω την αγορά.
Ελπίζω ο SUN που έβαλα στo μηχανάκι να μην είναι ίδιας κατασκευής
Ας προσέχουμε λοιπόν τι αγοράζουμε, καλό το φθηνό αλλά μπορεί να μας βάλει σε μπελάδες μερικές φορές.
